CAFISKA YAAN LAGA BEEN SHEEGIN, IS CAFINTANA YAAN LA MARIN HABAABIN.

                                                                               

Anigu ma diidane in la is cafiyo, waxaana u arkaa wadada keliya ee lagu gaari karo Nabad iyo Horunar, waxaanse isweydiiyay sida haboon ee la isku cafin karo, waxaana muhiim u arkay weydiima aan idin kula wadaagi doono qormada.

1- Horta yaa la cafinayaa yaase wax cafinaya?.

Si aan taas u ogaano marka hore waa muhiim in la helo 2 garab oo kale ah DHIBANE iyo DHIBE, waana xaqiiq in jiraan labaduba hada.

DHIBANE waxaan kala jeeda qofka dulman oo ay xuquuqdisu ka maqantahay, mudnna in loo gudo dhibkiisa ama uu cafiyo, waxa ayna isugu jiraan dadka nuucaas ahi kuwa dhintay iyo kuwa nool.

DHIBE waa gabood falaha wax dulmiyay qabana xuquuqda DHIBANAHA waana qofka mudan in uu ogolaado in laga aar guto ama uu cafis dalbado haduu helayo.

2- Hadaba Dadka Soonaliyeed dhexdooda yaa DHIBANE ah yaase DHIBE ah?.

A- DHIBANE

Arinkaa ogaashihiisu ma sahlana waxa uuna u baahanyahay helid xaqiiqooyin ay ku lifaaqanyihiin cadeymo iyo marqaatiyo, balse marka si guud loo eego Bulshada Soomaliyeed waxaa Dhibana ah Shacabka, qeybahihiisa kala duduwan oo dhan haba sii kala darnaadeene.

B- DHIBE

Sidaas si la mida ah arinkaa ogaashihiisu ma sahlana waxa uuna u baahanyahay helid xaqiiqooyin ay ku lifaaqanyihiin cadeymo iyo marqaatiyo, balse marka si guud loo eego DHIBAYAASHA dulmiyay shacabka soomaliya kuna gabood falay waa ay badan yihiin waxa ayna isugu jiraan qeybaha kala duwan ee bulshda sida:-

- Siyaasiyiin:- Siyaasiyiintu waa kawa KURSIGA dartiis dadka isku nacsiiyay, colaada sokeeyana abuuray, dadka qaarna udilay qaarna u xiray qaarna u qixiyay, waxa ayna isugu jiraan, KACAANKIIHORE, QABQABLAYAASI DAGAALADII QABIILKA, HOGAAMIMAYAASHI KOOXAHA, MADAXDA XILALKA U DHAARTA EE AN GUDAN WAAJIBKA, wax kastana waxa ay ka hormariyeen dantooda.

- Ganacsato:- waa kuwa LACAG darteed dadka isku nacsiiyay, colaada sokeeyana abuuray, dadka qaarna udilay qaarna u xiray qaarna u qixiyay, waxa ayna dalka keeneen raashin dhacay, daawa dhacday, hub, wax kastana waxa ay ka hormariyeen dantooda.

- Wadaado:- Wadaadu waa kuwa SHEEGASHA DIIN darteed dadka isku nacsiiyay, colaada sokeeyana abuuray, dadka qaarna udilay qaarna u xiray qaarna u qaxshay, waxa ayna gabaad siiyeen Dmbiila yaal isugu jira MUWAADINIIN IYO AJAANIB, waxa ayna dalka keeneen ISQARXIN, CABURIN, ISGAALEYSIIN, waxa ay diinka ku xalaashadeen dhiiga dadka soomalida ah.

- Warfidiyeeno:- Kuwaani waxa ay isugu jiraan Saxfiyiin, Qoraayaal, Abwaano, Fanaaniin, waxa qeyb weyn kayihiin DHIBAYAASHA, waxa ayna shaqada u fududeeyeen kuna kaalmeeyen howlahooda 3daxda qolo ee kore, waxayna dalka ku faafiyeen BEEN, CABSI GALIN, NACEYB iyo kala fogeyn.

3- Sidee la isku cafin karaa?.

Si CAFIS GUUD OO DHAB ah loo helo, waa in marka hore la helaa qiraal dhab ah iyo geesimino, dambiilayaasho waa in ay dadka hortooda ka qirtaan khaladaadkii iyo gabood faladii ay geleen kana qoomayen xumahii ay faleen kadibna ayna cafis dalbadaan Eeebana u laabtaan, sidaas si la mid ahna dadweynuhu si yada u cafiyaan Eebana u baryaan, marka xigtana waa in la helaa garsoolayaal ka madax banaan DHIBEYAASHA laguna kalsoonaan karo si goobta cafsiku u noqdo meel ka madaxbanaan kala sareyn iyo isku awood sheegasho, qasab IWM una noqto goob naxariis isku tanaazul is dageysi, qirasho iyo cafis ka suura geli karaan.

4- Hada maxaa socda?

Waxa aan aad isku weydiiyay CAFISKA hada socda ee xafladaha loo qabanayo mayahay mid haboon oo ay u simanyihiin DHIBANE & DHIBE, mase yahay mid suura galiyay in DHIBEYAASHII ay khaladkoodi garteen oo dib u xisaabtameen CAFISNA ka dalbadeen DHIBANAYAASHII?.

Xaqiiqdii waa maya! majirto mana arag meel fagaaraha oo ay cafis ku dalbadeen balse taa badalkeed DHIBANAYAASHII dhexdooda ayey DHIBAYAASHII qarash ku bixinayaan si dulmigii ay faleen daah loo saaro, xafladaha la qabanayo waxaa ku casuuman DAMBIILAYAASHA kaliya, jaanis uma helin doorna kuma laha Dadkii dulmanaa ee ay xaquuquhu ka maqnaayeen, dulmanayaasha qaar iska daa in xalfadaha ay ka qeyb galaan xataa ma heystaa cid u hadasha iyo cid dhageysta toona?.

Waa xaqiiq in DHIBAYAASHA aan soo shegay aysan qaladkoodi qiran walina ay sii wadaan DHIBKI waxa hada socdana ay yihiin marin habaabin iyo indha sarcaad Mashaariic lagu kala cunayo, laguna si dulminayo dad kale.

Ugu dambeyn waxa aan ku talinayaa in aan Cafiska laga beensheegin, is cafintana aan la marin habaabin.

وبالله التوفيق

W/Q Bashir Ahmed Suley