Burbur soo wajahay Maamulka Gobalada Dhexe, iyo SUFO oo Gabalkeedi sii dhacayo.

                                 

Maamulkii SUFO ee Gobalada dhexe muda ku dhaw 11ka sano ka ariminayay, ee dhawaan u xuub siibtay waxay ugu jeereen Dowlada Gobaleedka Gobalada Dhexe ayaa u muuqda mid lugta la sii galaya Burbur iyo kala qeyb sanaan baahsan.

Dabayaqadi sanadki 2008 ayaa Dadka Degmada Guriceel waxa ay guluf xoogan kala hor yimaadeen Maleyshiyaadki Al-shaab ee Xooga ku heystay guud ahaa Gobalka Gal-gaduud, ugu dambeyntii dagaalo qaraar kadib ayaa ALLAH suura galiyay in Sadaxda Degmo ee kala ah Matabaan, Guriceel iyo Dhuusamareeb, laga xoreeyay Maleyshiyaadki Al-shaab, balse taas badalkeed waxaa dadkii dagalamayay ku soo dhex dhuuntay Koox Diimeed lagu magcaabo SUFO oo si fududuga hoos baxay Culamadii iyo dadki u dagaalayay in ay Dulmiga Al-shabab iska qaadaan.

Kooxdan SUFO laguma baraarugsaneyn waxa ay mar quro ka so dhex baxeen Dagaalamayaashi iyo Culamadii Ahlusuna ee Deegaanka ka soo jeeday, sidii ay Al-shababku kal hore mar qura uga soo dhex dhasheen Midowgi Maxakiimta Islaamiga.

Culamadi iyo dadki u istagay iska celinta Al-shabaab, ma aysan aheyn dad xukun doona, kaliya waxa ay ahaayeen dadka ka dhiidhiyay Xumaha Xag-jiriinta Al-shabaab, balse nasiib daro Xag-jiriintan kale ee SUFO oo aysan iska jirin aya mar qura si hoose taladi kula wareegay, walow ay sanadihi hore oo dhan ay caad isku qaris ku jireen.

Kooxdan la magaca baxday Maamulul Gobaleedka Gobalada Dhexe ee SUFA, waxa ay ka kooban yihiin Sadax danleey oo kala ah.

1- Danleey Xagjiriin ah, oo qof kasta oo aan ku fakar aheyna gaaleysiiya dhiigisana xalashada doonayana in ay waligood sidooda ahaadaan Gobalkana heystaan, waana kuwa hada ugu badan Ciidanka.

2- Danleey qaab qabil u abaabulay oo damacoodu yahay in ay u haraan hubka hadii fashil yimaado.

3- Danleey dhaqaala doon ah, oo laba Af ee laamiga mooda durdur lacageed oo ka burqanaya laba Dakood oo kale kuna nool, marna aan dooneyn in maamul Dowladeed Deegana ha kana qaado.

Kooxadan Mayalka adage e SUFO sanadba kan kasii dambeyay wey soo xumaanayeen dadka deegaankuna wey soo nacayeen, waxaana la ogaaday in ay caqabad yihiin oo aysan dooneyn in Degaanku horay u socdo Gobalda Dalka intiisa kalana wax la qeysado, wada hadalo iyo dadaalo fara badan oo la isku dayay, ayey fashiliyiin iyaga oo danahooda Guracan eeganaya.

Waxa ay ku duuleen Deegaano dad masaakina daganyihiin waxa ay daadiyeen dhiig dad badan oo maati ah, waxa ay xireen iskuladi iyo dhamaan ilihi wax barashada Deeganada ay gacanta ku hayaan, waxa ay sabab u noqdeen in dhaman Hey’adihii UN ku isaga guuraan Gobalka Galgauud, waxa ay musaafuriyeen inta badan wax garadkii iyo cuqaashi deegada, waxa ay guryahooda u qoonsadeen in ka badan 5,000 oo qof oo isugu jira Ganacsato, Macalimiin, Wariyayaal, Dhalinyaro fakar ahaan ka soo horjeeday, waxa ay kala geeyeen Wiil iyo Waalidki, waxa ayna sabab u noqden in caruur badan ay Aabayaashood mudo aysan dhaaya ka qaadin, waxa ayna rag la’aan dhigeen xaasas badan oo ay Ragoodi musaafuriyeen, intaas iyo in ka badan oo dhibata ah ayeyna wali ku howlayihiin.

                           

Duulaanki ay maalmihii la soo dhaafay ku qaadeen Deeganka Xerale ayaa keenay isku dhac dhinacyo badan oo dhexdoda ah oo ay hada wajahday Kooxdu, waxaa sidoo kale kale ka hor yimid dadka deegaanka xeraale oo qaab qabiil u ababulan, oo ay kala kulmeen iska cabin xoogan, sidoo kale waxa jira dhaq dhaqaaqyo ay wadaan Culima u Diinka ku sugan Degmada guriceel, dhaqdhaqaaqyadaas oo looga soo hor jeedo Duulanka dulmiga ah ay SUFO ku qaaday Walaalaha reer Xeraale.

Waxaa muuqata ifilaao ah in Dadka reer Galgaduud ay ku baraarugeen, Xumaha Xagjriinta SUFA, ogaadeena  in aysan waxba maanta dhaamin Xagjiriinti Al-shabaab ee horay looga xoreyay Deegaanka.

Dadka degaanka aya qaba in Xag-jiriintaan SUFO ay ka awood iyo itaal xunyihiin kuwi ay horay isga xoreeyn, walina dadka deegaanko ay heystaan awoodi ay shalay Al-shabaab isaga xoreeyeen.

Sidoo kale waxaa jira hididiilo ah in hadii Dadka Deegaanku ay maanta u sitaagan iska dhicinta Xagjiriinta SUFA ay garab ka heli karaan Dowlada Soomaliya iyo Maamulka Gal-mudugba, waxaana si xooli ah ah hada uga Socda Guriceel iyo Matabaan dhaqdhaqaaqyo iyo diyaar garow la doonayo in Xag-jiriinta SUFO looga xoreeyo Deegaanada ay ka joogaan Gobalka Galgaduud.

Ugu dambeyn Reer Galgaduud waxa aan kula dardaarmaya in talaabada ay qadi doonan ay si weyn uga feejignaadan kana ilaaliyaan wax walba oo dadka deegaanka cabaq ku ah, sidoo kale waxa aan uga digayaa in mar kale ay Xagjiriin sadaxaad aysan u soo dhuuman, kana shaqeyanaan sidii loo hanan lahaa Hanaan Dowladnimo, maadaba gobalka wax dana aysan u heyn Urur iyo rag dana gaara lehba.

F.G Galgaduud waa Guri Gobeed, Gunnimada laga diid.

W/Q Bashir Ahmed Suley.