Bulshooy Hubsiimo halbaa la siistaa.

Wadaad ayaa waxa la sheegay inuu qolo geeleey ah kala hadlay arimaha Zakada hadalki ayuu ku bilaabay “Geel Zako kama baxdo” halkaa marki uu marsiinayo ayaa mid ka mid ah ragii geeleyda ahaa iska dhaqaayay, waa loo yeeray oo waxa lagu jiri xageed u dhaqaaqaday wacdigiiba ma dhamaane, marka suu jiri shiikha kheyr Allaha siiyee wacdiga meel fican ayu ka bilaabay “ Geel zaka kababaxdo ayaana iiga filan”.

 

Hada waxan kala jeeda hadalkan, soomaalidii oo dhan ayaa waxa ay noqdeen dad aad u fudud oo aan waxba sugin, hadalkana aan hubsan ee kaliya inta hore la carara, dibna ka qoomameeya marki ay xaqiiqda ogaadaan.

Madax iyo masuuliyiin ayaa lagu eedeeyay in ay Badda gateen, waa su’aale eeda ka hor ma la isweydiiyay xagee ayuu ku yaalaa suuqa kala iibsiga Badaha, masae jiraa?, tan kale waa kuma qofka gadanaya hanta ka dhaxeysa Malayiin qof berrina looga daba imaan karo.

2012ki ayaa mid ka mid ah raga raga lagu gabood falay ee lagu eedeeyay gadashada Badda, ahaana Wasiirki saxiisay heshiiskii MOU (Memorandum Of Understanding) ee ka dhexeeyay Soomaliya iyo Kenya laguna magacaabo Cabdirah Cabdishakuur waxa uu soo bandhigay nuqulki heshiiska waxa uuna sharaxaad ka bixiyay waxa ku qoran ee uu saxiisay in aysan aheyn gadasho bad, ama qaadasho bad, oo  kaliya ay tahay in Soomaliya iyo Kenya kawada hadlaan sidii loo kala xadeyn lahaa Xuduud badeedka ka dhaxeysa laba dal, waxuuna baraha bulshada iyo dhamaan Media ha ku baahiyay qoraalki la isku afgartay, balse ayaan adro cidi ma aqrin ma dhageysan, xataa la iskuma dayin la fahmo waxa uu ka hadlayo, taas badalkeed caay iyo aflagaado ayaa lala bada kacay, sidoo kale waxaa isna dhankiisa ka hadlay Ra’’sulwasaare Cumar Cabdirashiid oo sheegay in heshiishkaas u saxiixeen badbaado qaran darted, sidoo kale cidi ma dhageysan isagana.

Waxaa u sii dheer masuuliyiintaa markasta oo arinta la soo hadal qaado waxa ay bulshada kala kulman habaar iyo dayaacad caay iyo wax kasta oo xun ee qof lagu tilmaamo, haba ugu sii darnaatee usbuucan oo Maxkamadi ay dhageysaneysay Dacwada Badda Soomaliya iyo Kenya.

Shalay oo ay ka soo wareegtay  5 sano hadalki Cabdirahan Cabdishakuur iyo Cumar Abdirashiid ayaa qareenki Soomaliya u doodayay Maxkamda HEEG horteeda ku sharaxay wixi ay labadaas masuul horay u sharaxeen iyo macnaha heshiisha is afgaradka ahaa ee MOU, soomalida oo dhanna qareenka waa u wada riyaaqeen waxa ayna wada fahmeen micnaha heshishkii ragi saxiixay ay Dukaha cambaartale ka dhigeen.

Horaan u maqli jiray Soomalidu Kitaabka Quraanka ah waa iska wadataa mooyee gudihiisa waxa ku jira ma fahansa kalama furan oo maba doonaan ogaashihiisa ee xambaaridiisa ayey moodaan in uu ku filanyahay, waxaa ii cadaadatay kibaata kaliya mahee xataa documents oo dhan in aysan furin oo aysan aqrin, kaliya waxii dhagta ay ka maqlaan run iyo beenba ay iska qaataan, lana qeyliyaan.

Ma ficna in ay bulshadu caadeysato qaadasha wax kasta oo loo sheego, lkn waxa muhiim ah in ay iska hubiyaan qofka ay wax ka dhageysanayaan ama ay wax ka qaadanayaan, dad badan oo dana gaar ah leh ayaa inta badan marin habaabinta bulshada ku gaara u jeedooyinkooda.

Waxaan filayaa in qof walba oo soomali ah uu maanta fahansanyahay in aysan jirin bad laga tay iyo bad la saxiisay, intii anan fahmina waxaan kula talin lahaa in ay dhageystaan marlabaad doodi is difaaca qareenadii soomaliya u doodayay halkaas ayey ka heliyaan wax walba oo ka qarsoon, inta ogeyd ee u jeedooyin kale kala heyd buunbuuninta beer abuur dad lagu sumacad dilayana ha ogaadaan shacabki xaqiiqada in uu fahmay.

W/q Bashir Ahmed Suley.